Czym jest mediacja rodzinna?

Ze względu na oszczędność czasu i swoją specyficzną naturę, w pewien sposób oddaloną od formalizmu postępowania przed sądem, mediacja jest dobrym sposobem rozwiązywania sporów w sprawach rodzinnych. Szczególnie sprawdzają się, gdy obu stronom zależy raczej na dojściu do porozumienia i wypracowaniu kompromisu w krótkim czasie, aniżeli udowodnieniu swojego stanowiska.

Na czym polega mediacja w sprawach rodzinnych? Jak wyglądają mediacje rodzinne?

Jeżeli chodzi o mediacje w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, możliwe są właściwie w każdym przypadku. Przeprowadzenie mediacji o rozwód i załatwienie spornych zagadnień z nim związanych – kwestii zaspokajania potrzeb rodziny, alimentów, sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej, kontaktów z dziećmi, a także spraw majątkowych małżonków – jest dla małżonków korzystniejsze niż postępowanie przed sądem.

Mediacje w sprawach rodzinnych regulują ogólne przepisy dotyczące mediacji. Do ich wszczęcia konieczne jest postanowienie kierujące strony do mediacji (wydaje je sąd) albo zawarcie umowy o mediację przez strony – jej forma jest dowolna, może być ustna. Względnie jedna ze stron może złożyć wniosek do mediatora; wtedy mediacje rozpoczną się, gdy druga strona wyrazi na ten wniosek zgodę. Prowadzić ją można tak przed wszczęciem postępowania, jak i w toku sprawy.

Mediacje trwają do 3 miesięcy, przy czym termin ten może zostać przedłużony na zgodny wniosek stron. Mediator ustala termin i miejsce posiedzeń mediacyjnych, na które zaprasza strony (nie musi go wyznaczać, jeżeli strony zgodzą się na przeprowadzenie mediacji bez tego) i prowadzi mediację, wykorzystując różne metody zmierzające do polubownego rozwiązania sporu. Wspiera on strony w formułowaniu przez nie propozycji ugodowych, lub na ich zgodny wniosek może wskazać sposoby rozwiązania sporu. Te wstępne propozycje nie są dla stron wiążące.

Niezależnie od tego, czy stronom udało się dojść do ugody, mediator sporządza protokół. Strony mogą wystąpić do sądu o zatwierdzenie ugody – wtedy mediator musi złożyć protokół w sądzie. Ugoda zawarta przed mediatorem – po jej zatwierdzeniu przed sąd – ma moc prawną ugody zawartej przed sądem, a zatem jest wiążąca i może być tytułem wykonawczym.