Kiedy adwokat może odmówić przyjęcia sprawy?

Z oczywistych powodów adwokat może odmówić prowadzenia sprawy, jeżeli pomiędzy nim a klientem nie dojdzie do porozumienia w kwestii honorarium (przy czym nie powinno ono odbiegać od stosowanego w sprawach danego rodzaju). Czy jest możliwe także z innych względów?

Czy adwokat może odmówić przyjęcia sprawy?

Możliwość taką wprowadza art. 28 Prawa o adwokaturze – ustawy regulującej zawód adwokata i działanie adwokatury. Zgodnie z nim, adwokat może odmówić udzielenia pomocy prawnej – ale tylko z ważnych powodów. O tych powodach musi poinformować klienta, który prosi go o pomoc w danej sprawie. Zgodnie z tym samym artykułem, wątpliwości co do udzielenia lub odmowy udzielenia pomocy prawnej rozstrzyga okręgowa rada adwokacka, a w wypadkach niecierpiących zwłoki – dziekan.

Tak wygląda regulacja w sytuacji samodzielnego zatrudnienia profesjonalnego pełnomocnika do prowadzenia sprawy. Co z przypadkami, gdy adwokat świadczy pomoc prawną z urzędu? Zgodnie z drugim punktem tego artykułu, wtedy zwolnić adwokata od udzielenia tej pomocy może tylko organ, który go wyznaczył, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Z jakich powodów adwokat może odmówić przyjęcia sprawy?

Powyżej wskazano, że odmowa pomocy prawnej możliwa jest tylko z ważnych powodów. Kodeks etyki adwokackiej w § 21 i 22 wskazuje takie sytuacje – adwokat odmówi prowadzenia sprawy:

  • której wynik może dotyczyć jego osoby lub majątku (chyba że roszczenie dotyczy członka rodziny lub jest wspólne dla niego i dla strony);
  • dla strony przeciwnej swojego klienta (w tej samej sprawie lub związanej);
  • w której brał udział, wykonując funkcję publiczną;
  • przeciwko swojemu klientowi;
  • przeciwko stronie, której pełnomocnik jest osobą najbliższą tego adwokata.

Ponadto zgodnie z § 34 Kodeksu etyki adwokackiej adwokat nie może podjąć się prowadzenia sprawy, którą już prowadzi inny adwokat – musi więc wcześniej uzgodnić to ze wcześniejszym pełnomocnikiem. Ostatnim ważnym powodem odmówienia prowadzenia sprawy jest gdyby stroną przeciwną była osoba adwokatowi bliska – a także odwrotnie, osoba, z którą ma poważny zatarg osobisty.